این مقاله با هدف تبیین سازوکارهای تعیین قیمت برق و استخراج گزینه‌های قابل بررسی برای اصلاح نظام قیمت‌گذاری ایران، ساختار نهادی و تجاری برق در استرالیا، ترکیه، روسیه، نروژ و ایران را با رویکرد مقایسه‌ی نهادی بررسی می‌کند. چارچوب تحلیل، چهار مفهوم متمایزِ قیمت عمده‌فروشی، هزینه‌ی شبکه، تعرفه‌ی خرده‌فروشی و قبض نهایی را از یکدیگر جدا می‌سازد و هم‌زمان هفت ابزار قیمت‌گذاری و حمایت، شامل قیمت‌گذاری گره‌ای، تنظیم درآمد شبکه بر مبنای هزینه‌ی خدمات، تعرفه‌های زمان‌مصرف و پویا، تعرفه‌ی تضمینی خرید، مزایده‌ی رقابتی و قرارداد مابه‌التفاوت را از منظر کشف هزینه، تخصیص ریسک و پیامدهای مالی بررسی می‌کند.
یافته‌های مقایسه نشان می‌دهد که نظام‌های برق کارآمد به انتخاب انحصاری میان بازار و تنظیم‌گری متکی نیستند، بلکه این دو را متناسب با کارکرد هر بخش ترکیب می‌کنند: استرالیا بازار عمده‌فروشی رقابتی را با تنظیم شبکه و نرخ مرجع خرده‌فروشی همراه کرده است؛ ترکیه بازارهای روزبعد، درون‌روزی و توازن را در کنار تعرفه‌های تنظیم‌شده به کار می‌گیرد؛ روسیه بازار انرژی و سازوکار تأمین ظرفیت را در ساختاری منطقه‌ای و تنظیم‌شده ترکیب می‌کند؛ و نروژ از قیمت‌های منطقه‌ای و حمایت محدود و زمان‌مند برای مدیریت بخشی از ریسک نوسان بهره می‌برد. در ایران، مسئله‌ی محوری صرفاً سطح تعرفه نیست، بلکه شفافیت ناکافی اجزای هزینه، فاصله‌ی میان مبلغ خرید ازتولیدکننده و فروش آن به مشترک، ریسک تسویه و سرمایه‌گذاری و نحوه‌ی توزیع حمایت‌هاست. مقاله مسیر اصلاحی مرحله‌ای را پیشنهاد می‌کند که از انتشار داده‌های قابل حسابرسی و تفکیک حساب‌های زنجیره‌ی تأمین آغاز شود و با بهبود تسویه، تنظیم‌گری عملکردمحور شبکه، تقویت تدریجی سیگنال‌های بازار، اجرای آزمایشی تعرفه‌های زمانی، قراردادهای رقابتی برای تجدیدپذیرها و حمایت هدفمند ادامه یابد؛ بی‌آنکه از تجربه‌ی خارجی نسخه‌برداری مستقیم شود یا اصلاح تعرفه‌ها از آمادگی نهادی و اجتماعی پیشی بگیرد.
متن کامل این مطالعه تطبیقی را می‌توانید در فایل پیوست مطالعه کنید: